Altın Bilgisi · 5 dk okuma

Milyem nedir? Altında milyem ve has altın karşılığı nasıl hesaplanır?

Milyem, altının binde kaçının saf olduğunu gösterir. 14, 18, 22 ve 24 ayarın milyemini, has altın karşılığının nasıl hesaplandığını sade bir dille anlattık.

Anasayfa / Blog / Altın Bilgisi
Cevahir Kuyumculuk vitrininde farklı ayarlarda altın takılar

· Cevahir Kuyumculuk

Kısaca: Milyem, bir altın alaşımının binde kaçının saf altın olduğunu gösteren ölçüdür; örneğin 22 ayar altının milyemi 916, 14 ayarınki 585'tir. Bir takının has altın karşılığı, gramının milyemle çarpılıp bine bölünmesiyle bulunur.

Milyem, bir altın alaşımının binde kaçının saf altın olduğunu gösteren ölçü birimidir. Kısaca: 1000 milyem tamamen saf altın demektir; 22 ayar altın 916 milyem, 18 ayar 750 milyem, 14 ayar ise 585 milyemdir. Bir takının içinde ne kadar saf (has) altın bulunduğunu öğrenmek için gramını milyemle çarpıp bine bölmeniz yeterlidir. Bu yazıda milyemin ayarla ilişkisini, has altın hesabını ve kuyumcuda milyem kelimesini duyduğunuzda neye dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.

Milyem nedir, nereden gelir?

Milyem kelimesi "binde bir" anlamına gelen bir ölçüden gelir. Altın hiçbir zaman takıda tamamen saf hâlde kullanılmaz; saf altın çok yumuşak olduğu için gümüş, bakır ve başka metallerle karıştırılarak alaşım hâline getirilir. Milyem, bu karışımın içindeki altın oranını bin parça üzerinden söyler. 585 milyem bir yüzük, bin birimlik metalin 585 biriminin saf altın, kalanının ise diğer metaller olduğu anlamına gelir.

Ayar sistemi aynı oranı 24 üzerinden anlatır. 24 ayar saf altını, 22 ayar ise 24 parçanın 22'sinin altın olduğunu ifade eder. Milyem bu oranı daha hassas gösterdiği için hem damgalarda hem de kuyumcuların hesaplarında yaygın olarak kullanılır. Ayarlar arasındaki farkları günlük kullanım açısından merak ediyorsanız 14, 22 ve 24 ayar farkı yazımıza da göz atabilirsiniz.

Ayar ve milyem karşılıkları tablosu

Türkiye'de takı ve sarrafiyede en sık karşılaşılan ayarların milyem karşılıkları şöyledir:

AyarSaflık milyemiDamgada sık görülenTipik kullanım
24 ayar995 – 999,9995, 999Gram altın, külçe
22 ayar916916Bilezik, çeyrek, yarım, tam, Ata altın
18 ayar750750Pırlanta ve taşlı mücevher
14 ayar585585Yüzük, kolye, küpe, alyans
8 ayar333333Bazı ithal ve hafif takılar

Damganın takının neresinde olduğunu ve üzerindeki diğer işaretlerin ne anlama geldiğini altın damgası nasıl okunur rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.

Has altın karşılığı milyemle nasıl hesaplanır?

Has altın, bir takının içindeki saf altın miktarıdır. Hesap basittir:

Has altın (gram) = Takının gramı × Milyem ÷ 1000

Birkaç örnekle somutlaştıralım:

  • 10 gram 22 ayar bilezik: 10 × 916 ÷ 1000 = yaklaşık 9,16 gram has altın.
  • 5 gram 14 ayar kolye: 5 × 585 ÷ 1000 = yaklaşık 2,93 gram has altın.
  • 4 gram 18 ayar yüzük: 4 × 750 ÷ 1000 = 3 gram has altın.

Bu hesap, iki farklı ayardaki takıyı karşılaştırırken işe yarar. Aynı gramda bir 14 ayar ve bir 22 ayar takı düşünün: 22 ayar olanın içinde belirgin biçimde daha fazla saf altın vardır. Bu nedenle yalnızca gram üzerinden karşılaştırma yapmak yanıltıcı olur; ayar da mutlaka hesaba katılmalıdır.

Taşlı takılarda bir noktaya dikkat edin: takının toplam gramı taşların ağırlığını da içerebilir. Taşın ağırlığı düşülmeden yapılan has altın hesabı, gerçek altın miktarını olduğundan fazla gösterir. Taşlı bir parçada hesabı kuyumcuyla birlikte, taş ağırlığı ayrıca belirtilerek yapmak en sağlıklısıdır.

Alım ve satımda milyem: saflık milyemi ile işlem milyemi farkı

Kuyumcuda "bu bileziğin milyemi şu" ya da "bu takıyı şu milyemden alıyoruz" gibi ifadeler duyabilirsiniz. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, alım satımda kullanılan katsayının her zaman damgadaki saflık milyemiyle aynı olmamasıdır.

  • Saflık milyemi: Takının gerçekten ne kadar saf altın içerdiğini gösterir. 22 ayar için 916'dır ve değişmez.
  • Satış tarafında kullanılan katsayı: Yeni bir takı alırken fiyat, has altın değerinin yanında işçiliği de içerir. Bazı kuyumcular işçiliği ayrı bir kalem olarak, bazıları ise saflığın üzerine eklenmiş bir katsayı olarak gösterir.
  • Alış tarafında kullanılan katsayı: Eski bir takı bozdurulurken genellikle işçilik bedeli geri ödenmez; hesap saflık ve o anki işlem koşulları üzerinden yapılır.

Bu fark, aynı takının alış ve satış değerinin neden farklı olduğunu açıklar. İşçiliğin takı fiyatına nasıl yansıdığını altında işçilik ücreti nedir yazımızda ayrıca ele aldık. Kesin bir rakam yerine, işlem sırasında kuyumcunuza şu soruları sormanız size netlik sağlar:

  • Hesap hangi milyem üzerinden yapılıyor? Saflık milyemi mi, işçilik dahil bir katsayı mı?
  • Takının gramı tartıda nedir ve taş varsa taş ağırlığı ayrıca düşüldü mü?
  • İşçilik ayrı bir kalem olarak mı yazılıyor, yoksa fiyatın içinde mi?
  • Fatura ya da fişte ayar, gram ve işçilik ayrı ayrı belirtiliyor mu?

Milyem neden takının rengini ve dayanıklılığını etkiler?

Milyem yükseldikçe altın oranı artar, alaşımdaki diğer metallerin oranı azalır. Bunun takıya iki somut etkisi vardır. Birincisi renktir: 22 ayar takılar daha koyu ve sıcak bir sarı tona sahipken 14 ayar takılar daha açık bir sarı görünür. İkincisi sertliktir: saf altına yaklaştıkça metal yumuşar. 22 ayar bir yüzük günlük kullanımda daha kolay çizilebilir ve şekil değiştirebilir; 14 ayar bir yüzük ise çizilmeye ve ezilmeye karşı daha dayanıklıdır.

Bu yüzden ayar seçimi yalnızca has altın miktarıyla ilgili değildir. Her gün takılacak ince bir yüzük ya da taşlı bir mücevher için genellikle 14 veya 18 ayar tercih edilir; bilezik ve sarrafiye gibi parçalarda ise 22 ayar yaygındır. Hangi ayarın size uygun olduğu, takıyı nasıl kullanacağınıza bağlıdır.

Milyem konusunda sık yapılan hatalar

Milyemle ilgili kafa karışıklığının büyük kısmı birkaç yaygın yanlıştan kaynaklanır. İlki, gramı aynı olan iki takının aynı değerde olduğunu düşünmektir; oysa 14 ayar ve 22 ayar iki takının içindeki saf altın miktarı belirgin biçimde farklıdır. İkincisi, damgadaki rakamı alım satım katsayısıyla karıştırmaktır. Damga takının saflığını gösterir; işlemde kullanılan katsayı ise işçiliği ve işlem koşullarını da yansıtabilir. Üçüncüsü, taşlı takılarda toplam gramı doğrudan altın gramı sanmaktır. Dördüncüsü de damgası okunamayan bir takının ayarını tahminle kabul etmektir. Damga silinmişse ayar test edilmeden hesap yapılmamalıdır. Bu dört noktaya dikkat etmek, hem alırken hem de bozdururken sürprizlerle karşılaşmanızı önler.

Milyemi doğru anlamak için kontrol listesi

  • Takının damgasını bulun ve üzerindeki rakamı okuyun (585, 750, 916 gibi).
  • Gramı mutlaka tartıda, sizin önünüzde görün.
  • Taşlı takılarda taş ağırlığının düşülüp düşülmediğini sorun.
  • Saflık milyemi ile işlemde kullanılan katsayıyı birbirinden ayırın.
  • Fatura ya da fişte ayar ve gram bilgisinin yazdığından emin olun.
  • Damga silinmiş ya da şüpheli bir takıda ayarın test edilmesini isteyin.

Cevahir Kuyumculuk'ta milyem ve ayar kontrolü

Taşdelen, Sultanbeyli ve Kavacık mağazalarımızda takınızın ayarını, gramını ve damgasını sizinle birlikte kontrol ediyor, hesabın hangi milyem üzerinden yapıldığını açıkça gösteriyoruz. Çekmeköy, Sancaktepe, Ümraniye ya da Beykoz'dan gelen müşterilerimiz elindeki takıların has altın karşılığını öğrenmek için de bize uğrayabilir.

Mağaza bilgileri için Taşdelen, Sultanbeyli ve Kavacık şube sayfalarımıza; diğer rehberler için blog sayfamıza göz atabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Milyem ile ayar aynı şey mi?

İkisi de altının saflığını anlatır ama farklı ölçek kullanır. Ayar 24 üzerinden, milyem ise 1000 üzerinden ifade edilir; 22 ayar yaklaşık 916 milyeme karşılık gelir.

22 ayar altının milyemi kaçtır?

22 ayar altının saflık milyemi 916'dır. Takının damgasında bu değer çoğunlukla 916 olarak görülür.

Has altın karşılığı nasıl hesaplanır?

Takının gramı milyemle çarpılır ve bine bölünür. Örneğin 10 gram 14 ayar bir takıda yaklaşık 10 × 585 / 1000 = 5,85 gram saf altın bulunur.

Kuyumcunun söylediği milyem neden damgadakinden farklı olabilir?

Alım ve satımda kullanılan milyem bazen saflığın yanında işçilik ya da işlem payını da içerir. Bu yüzden kuyumcuya hesaplamanın saflık milyemiyle mi, yoksa işçilik dahil bir katsayıyla mı yapıldığını sormak en doğru yoldur.

Ayar, gramaj ya da model hakkında sorunuz mu var? Taşdelen, Sultanbeyli, Kavacık ya da LİZAY Pırlanta mağazamıza uğrayın veya WhatsApp'tan yazın.
Blog

Diğer yazılar

Tüm yazılar